Tag Archives: Oostenrijk

Grüner Veltliner / Smaragd

g_76eb05c113Het paradepaardje van de Oostenrijkse wijnbouw is zonder meer de druivensoort Grüner Veltliner. Met meer dan 1/3 van de aanplant is dit de meest voorkomende druivensoort. Het is een druivensoort die sterk reageert op microklimaat en ‘terroir’ en dus in meerdere stijlen te vinden is. Aan de ene kant heb je de lichtere, fruitige variant (tot ca. 11 ,5% alk), en aan de andere kant de krachtigere, rijke variant (tot vaak 14,5%). De lichtere variant is qua smaak vaak enigszins vergelijkbaar met een stuivende Sauvignon Blanc. Het zijn fruitige wijnen met een aangename zuurgraad. In deze stijl kan de Grüner Veltliner het beste jong gedronken worden. Ze zijn ideaal als drinkwjjn, maar ook heerlijk bij b.v. visgerechten, gevogelte, asperges of een salade. Smaragd is de naam die wordt gegeven aan de rijpste wijnen die ten minste 12,5% Alcohol moeten bevatten. Het maximale restsuiker niveau voor deze wijnen is 8 g / l. Deze aanduiding werd voor het eerst gebruikt in 1986, vlak na het “antivries schandaal” en was bedoeld om het hoogste kwaliteitsniveau van de Wachau wijnen aan te duiden. Alle druiven die bestemd zijn voor deze aanwijzing moet tenminste 18 .2 ° KMW (Klosterburger Mostwage, oftewel mostgewicht) bereiken. De wijnen moeten in de fles doorrijpen en worden niet eerder vrijgegeven dan 1 mei. Sommige producenten houden hun producten nog langer vast. Smaragd wijnen zijn de meest gewilde en veelgeprezen Wachau wijnen en deze topwijnen hebben een bewaarpotentieel van 10 tot 40 jaar.

Oostenrijk

900px-Flag_of_Austria.svgOostenrijk heeft een rijke wijncultuur, die teruggaat tot de tijd van de Kelten en de Romeinen!. Het is een veelzijdig wijnland, dat zowel op het gebied van mousserende, droge witte wijnen, rosé wijnen, volle rode wijnen als ook zoete wijnen veel interessants te bieden heeft. aan de wijnliefhebber. Er zijn momenteel veel geëngageerde jonge wijnboeren actief, die internationaal grote furore maken met hun wijnen. Niet voor niets noemde wijnschrijver Huli>recht Duijker Oostenrijk “het opwindendste wijnland van Europa”. De Oostenrijkse wijnen vinden in Nederland vooral hun weg naar de betere restaurants en gespecialiseerde wijnwinltels. Dit heeft. vooral te maken met het kwalitatief hoogwaardige karakter van de Oostenrijkse wijnen en de kleinschaligheid van de wijnproductie. De wijnbouwgebieden van ostenrijk hebben totaal ca. 52.5 0 0 hectare wijngaard. In vergelijking met Frankrijk is dat ca. de helft van de Bordeaux. Hiermee neemt Oostenrijk de 18-de plaats in op de wereldranglijst en produceert het ca. 1 % van de wereldproductie aan wijn. Gemiddeld genomen hebben de wijnboeren er slechts 1 à 1 ,5 hectare wijngaard en er zijn weinig producenten met meer dfn 25 hectare. De wijnbouw in Oostenrijk is zeer traditioneel. De oogst gebeurt vrijwel uitsluitend handmatig en veel producenten werken (grotendeels) biologisch.

Weingut Umathum, Haideboden

IMG_0430Wijngoed Umathum heeft 25 hectare wijngaard, waarvan 15 hectare in Frauenkirchen en 8 Hectare in Neusiedlersee. Verder koopt hij ook nog druiven van zo’n 8 hectare druiven bij, van andere wijnboeren. Van zijn wijngaarden is ca. 85% met rode druiven aangeplant. Hij hecht bijzondere waarde aan de inheemse Oostenrijkse druivensoorten. Zweigelt is met meer dan 50% zijn belangrijkste druivensoort, gevolgd door St. Laurent (25%) en Blaufränkisch (5%). Verder heeft hij een klein beetje Pinot Noir, Cabernet en Merlot aangeplant als ook Pinot Gris, Chardonnay, Welschriesling, Riesling en Traminer. Sinds zijn fameuze jaargangen 1986 en 1987, behoort Umathum tot de absolute top op het gebied van rode wijnen in Oostenrijk. Internationale faam verwierf hij toen zijn St. Laurent vom Stein 92 door de ‘International Wina Challange’ met de begeerde ‘Burgundy Style-Trophy’ bekroond werd, en meerdere tophuizen uit de Bourgogne achter zich liet. JosefUmathum is een gepassioneerd wijnmaker, die veel waarde hecht aan biologisch-organische wijnbouw. Al sinds de 70er jaren is dit wijngoed bezig om de biologische variëteit van planten in de wijngaard te vergroten. Door het inzaaien van groene planten tussen de rijen druivenstokken wordt het bodemleven en de bodemstructuur van nature verbeterd. Al tientallen jaren geleden is Umathum gestopt met het gebruiken van herbiciden en insecticiden. De wijnen bevatten geen chemische stoffen. In de kelder wordt zonder chemie of concentratie van wijn gewerkt. Enige jaren geleden is Umathum ook gestart met de eerste stappen naar bio-dynamisch werken. Inmiddels zijn zijn eigen wijngaarden ook gecertificeerd biologisch en is hij lid van Demeter. De druiven van de 8 ha die hij bij andere wijnboeren bijkoopt voor zijn basiswijnen zijn gedeeltelijk nog niet officieel biologisch. Zijn streven is wel, dat dit op het termijn ook het geval zal zijn. Op de :flessen staat dus nog niet vermeld dat ze biologisch zijn ( ook niet op de hogere wijnen die wel 100% gecertificeerd biologisch zijn). Zweigelt 70%, Blaufränkisch 16%, Cabernet Sauvignon 14%. Van stokken tussen de 15 en 41 jaar.

Franz Weniger, Saybritz Blaufränkisch

IMG_0427Franz Weninger is een van de top-wijnboeren op het gebied van rode wijn in Oostenrijk. Hij komt uit Horitschon in het wijnbouwgebied Mittelburgenland (grenzend aan Hongarije). In dit gebied worden met name rode wijnen geproduceerd: 80% van de wijnproductie bestaat hier uit rode wijn. Hier heerst een landklimaat, met een warme zomer en lange warme herfst, waardoor de druiven optimaal rijp worden. Zo ontstaan rondborstige, volle rode wijnen. Blaufränkisch is het belangrijkste druivenras in dit gebied. Dit is een typisch Oostenrijks druivenras, die verder nog in o
.a. Hongarije is aangeplant (heet daar Kékfrankos). Het wijngoed Weninger (Franz heeft het in 1982 overgenomen van zijn ouders) in Horitschon is al vele generaties lang in het bezit van de familie Weninger. De wijngaarden zijn ca. 23 hectare groot waar Blaufränkisch, Merlot, Zweigelt, Cabernet Sauvignon, St.Laurent en Blauer Burgunder staan aangeplant. Veel wijngaarden zijn al zeer oud met stokken (Blaufränkisch) tot een leeftijd van ongeveer 80 jaar. De bodem bestaat voornamelijk uit ijzerrijke klei met een bovenlaag van leem. De totale productie per jaar is 900 hectoliter wat neerkomt op 120.000 :flessen. De kelder heeft een capaciteit van 250.000 liter opgedeeld in 400 barriques (90.000 liter), grote fouders en roestvrijstalen tanks. Sinds 2004 werkt Franz Weninger volledig volgens de richtlijnen van de biologische wijnbouw.

FX Pichler, Grüner Veltliner Urgenstein Terrassen Smaragd

IMG_0428Toen Franz Xaver als vierde generatie van het familiewijngoed Pichler het wijngoed van zijn vader overnam, was het totale wijngaardbezit zo’n drie hectare. Inmiddels is het wijngoed gegroeid tot 16 hectare en staan de wijngaarden aangeplant met 50% Grüner Veltliner , 48% Riesling en 2% sauvignon Blanc. Franz Xaver (afgekort FX) runt het wijngoed nu samen met zijn zoon Lucas en schoondochter Johanna. Franz Pichler senior slaagde er al in 1928 in een oude Grüner Veltliner-kloon te selecteren met kleine druiven, die zorgt voor een hoger mostgewicht en meer extract. Deze kloon staat nog steeds in de wijngaarden aangeplant. De meeste wijngaarden liggen op de beste hellingen in Dürnstein en Loiben: Dürnsteiner Kellerberg, Loibner Loibenberg en Loibner Steinertal. Deze steile terraswijngaarden vinden hun oorsprong in de l 3e eeuw en worden nog steeds handmatig worden bewerkt. Authenticiteit is het credo van de familie Pichler. Ze willen wijnen maken, die een reflectie zijn van de jaargang, de bodem en het unieke microklimaat van de Wachau. Pichler streeft naar veel individualiteit in zijn wijnen. Hij wil de fijne nuancen van de verschillende wijngaarden in hun veelzijdigheid en uniekheid merkbaar en proefbaar maken. Dit bereiken ze o.a. door strenge selectie en lage rendementen. Samen met Emmerich Knoll, Toni Bodenstein van Prager en Franz Hirtzberger, behoort Pichler tot het Wachauer superkwartet en s’ werelds meest toonaangevende producenten van witte wijn.

Emmerich Knol, Riesling Loibenberg Smaragd

IMG_0426Het Weingut Knoll behoort al vele jaren tot de absolute top van de Wachau. Het wijngoed is sinds 1825 in het bezit van de familie Knoll en heeft ca. 5 hectare in topwijngaarden in en om Unterloiben (o.a. Schütt, Kreutles, Pfaffenberg, Loibnerberg en Kelderberg). Daarnaast kopen ze ook nog druiven van cca. 5 hectare van wijnboeren uit de omgeving. Unterloiben is het meest westelijke deel van de Wachau. Zo bescheiden al de familie Knoll is, zo opvallen zijn hun etiketten. Al sinds de jaren 60 siert de heilige St. Urbanis onveranderd op hun etiket; met een druiventros in zijn rechterhand, zoals een goede wijnheilige betaamd. Get etiket is gebaseerd op een schilderij van de Wachauer kunstenaar Siegrid Stoitzner, dat in bezit is van de familie Knoll. Links en rechts van Urbanus staat een gedicht geschreven in gotische letters:

Tut mir nur den Wein nicht taufen
Lausst ihn doch als Heiden laufen
Nur der Durst Soll Christlich sein
So erweist man Ehr de Wein.

De belangrijkste druivensoorten van het wijngoed zijn Grüner Veltliner en Riesling (ieder ca. 45%). De overige 10% zijn verdeeld over Muskateller, Traminer, Chardonnay en Pinot Noir. Ca. 1/3  van de stokken staat op steile terraswijngaarden, waar geen tractoren kunnen komen en het werk in de wijngaarden volledig handmatig moet gebeuren.